Recykling tworzyw sztucznych: branża apeluje o uczciwą konkurencję i stabilne przepisy

2026-11-03

Europejski sektor recyklingu tworzyw sztucznych stoi przed poważnymi wyzwaniami. Słaby popyt na recyklaty, wysokie koszty działalności i presja na marże utrudniają funkcjonowanie przedsiębiorstw, a niepewność regulacyjna dodatkowo hamuje inwestycje. Przedstawiciele branży apelują do rządów i instytucji publicznych o zapewnienie uczciwych warunków konkurencji, przejrzystych przepisów i równych zasad dla wszystkich uczestników rynku. Temat ten był jednym z głównych punktów obrad Światowego Kongresu Recyklingu, który odbył się w dniach 26-28 października 2026 roku w Maladze.

Jak podkreślił Henk Alssema, dyrektor generalny holenderskiej firmy Inviplast, branża ponownie mierzy się z poważnymi trudnościami. Wśród najważniejszych wymienił ograniczony popyt, wysokie koszty oraz malejącą rentowność. Jednocześnie wskazał na powody do ostrożnego optymizmu, przede wszystkim unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), które wprowadza obowiązkowe poziomy wykorzystania materiałów z recyklingu.

Alssema zwrócił uwagę na podstawowy problem sektora: przyszła gospodarka o obiegu zamkniętym nie powstanie, jeśli przedsiębiorstwa recyklingowe nie będą w stanie przetrwać obecnych trudności.

Z kolei Max Craipeau, założyciel i dyrektor firmy Greencore Resources z Hongkongu, podkreślił, że materiały z recyklingu nie powinny być dyskryminowane ze względu na kraj pochodzenia. O ich konkurencyjności powinny decydować jakość i zgodność z wymaganiami. Jego zdaniem największym zagrożeniem dla recyklerów nie są zagraniczni konkurenci, lecz tanie tworzywa pierwotne. To właśnie wobec nich, a nie wobec producentów recyklatów z innych państw, powinny być kierowane działania ochronne.

Ważnym tematem kongresu były również międzynarodowe regulacje dotyczące odpadów tworzyw sztucznych. Mówiono o wznowieniu negocjacji nad globalnym traktatem plastikowym pod auspicjami ONZ. Po wyborze nowego przewodniczącego międzyrządowego komitetu negocjacyjnego pojawiła się większa wola większości państw do wypracowania prawnie wiążącego porozumienia.

Dotychczasowe rozmowy blokowały przede wszystkim rozbieżności dotyczące zakresu regulacji, finansowania działań oraz możliwości objęcia traktatem produkcji tworzyw pierwotnych. Branża w Europie opowiada się za uwzględnieniem zasad projektowania produktów z myślą o recyklingu, ustanowieniem globalnych celów dotyczących zawartości surowców wtórnych oraz wykorzystaniem zamówień publicznych do pobudzania inwestycji w branży.

Niepokój sektora budzą także możliwe zmiany w konwencji bazylejskiej. Norwegia zaproponowała objęcie jej regulacjami wszystkich rodzajów tworzyw sztucznych, również tych zaliczanych obecnie do kategorii odpadów o niskim ryzyku środowiskowym. Oznaczałoby to między innymi wprowadzenie procedury uprzedniej zgody (PIC) dla czystych, nadających się do recyklingu odpadów z tworzyw, które obecnie mogą być przemieszczane bez takiego obowiązku. Dyskusja nad propozycją ma odbyć się podczas kolejnej konferencji stron konwencji w kwietniu 2027 roku.

Kolejnym wyzwaniem będzie ograniczenie eksportu odpadów tworzyw sztucznych z Unii Europejskiej do państw spoza OECD. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przemieszczania odpadów nowe ograniczenia mają wejść w życie pod koniec listopada 2026 roku. W efekcie większa ilość surowca pozostanie na europejskim rynku, co potencjalnie może zwiększyć dostępność materiałów dla lokalnych recyklerów.

Maria Vera-Duran, dyrektor ds. polityki w organizacji Recycling Europe, ostrzegła jednak, że samo zwiększenie podaży nie rozwiąże problemów sektora. Jeżeli europejski rynek nie wygeneruje odpowiedniego popytu na recyklaty, część odpadów może ostatecznie trafić do spalarni lub na składowiska.

Popyt mają pobudzać obowiązkowe poziomy wykorzystania tworzyw pochodzących z recyklingu. W przypadku jednorazowych butelek z tworzyw sztucznych dyrektywa SUP przewiduje 25% udział recyklatu w 2025 roku i 30% w 2030 roku. Rozporządzenie PPWR zakłada natomiast, zależnie od rodzaju opakowania, poziomy od 10-35% w 2030 roku oraz 25-65% w 2040 roku. Z kolei przepisy dotyczące pojazdów wycofanych z eksploatacji przewidują 15% tworzyw z recyklingu w 2032 roku i 25% w 2036 roku.

Problemem pozostaje jednak tempo przygotowywania szczegółowych zasad wdrażania tych wymogów. Komisja Europejska pracuje nad metodologią obliczania i weryfikacji zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach. Zakończenie prac do końca 2026 roku, pierwotnie zakładane w harmonogramie, wydaje się mało prawdopodobne. Opóźnienie może z kolei przesunąć realizację celów, a tym samym ograniczyć oczekiwany wzrost popytu na recyklaty.

Podczas dyskusji zwrócono również uwagę na różnice między systemami zbiórki odpadów w poszczególnych krajach. Shubham Lakra, prezes francuskiej firmy Bredlak, przedstawił przykład Indii, gdzie wprowadzono 30% cel wykorzystania recyklatu w butelkach PET, monitorowany za pomocą internetowego systemu ewidencji. Istotną rolę w zbiórce odgrywają tam nieformalni zbieracze, którzy dostarczają odpady do punktów gromadzenia. Według przedstawionych danych system pozwala osiągać poziom zbiórki wynoszący około 95%.

Uczestnicy debaty zwracali uwagę, że ręczne sortowanie odpadów już na etapie ich zbierania może zapewniać wysoką jakość pozyskiwanego surowca. Podkreślali przy tym, że recyklaty wyprodukowane z takich materiałów, przy zastosowaniu technologii zatwierdzonych w Europie, nie powinny być automatycznie traktowane gorzej niż surowce pochodzące z europejskich systemów zbiórki.

recykling tworzywa sztuczne prawo

Podoba Ci się ten artykuł? Udostępnij!

Oddaj swój głos

Ten artykuł nie został jeszcze oceniony.